Koronavirüs Zamanında Asansör Teknolojisi

Yayın TarihiTemmuz-Ağustos, 2020 Undine Stricker-Berghoff Yazdır

Standartların ele alındığı Heilbronn Asansör Günleri Etkinliğine pandeminin etkilerine rağmen yüzlerce katılım oldu.

Koronavirüs pandemisinin ilk belirtilerinin görülmeye başlandığı, 3-4 Mart tarihlerinde Almanya’nın Heilbron kentindeki Harmonie Hall’de “Modernize edilmiş, Akıllı ve Güvenli Asansör Teknolojisi” temalı 37. Heilbronn Asansör Günleri etkinliğine kayıtlı 300 katılımcının yalnızca 200 kadarı katıldı. Her zamanki gibi konu başta standartlar olmak üzere ayrıca , “Asansörlerin ve Komponentlerinin Modernizasyonu”, “Dijitalleşme, Özellikle Yapay Zeka” ve “Brexit’in Sonuçları” başlıkları altında teknik konular da ele alındı.

Ev sahibi olan Heilbronn Teknik Akademisi’nin idari müdürü Dr. Georg Clauss konukları konferansın düzenlenmesiyle ilgili bir risk analizi ile ikram ve kişisel davranışlar açısından alınması gereken güvenlik önlemlerinden bahsederek karşıladı.

Koronavirüs’den dolayı gelemeyen ve sunumu iptal edilen konuşmacılar nedeniyle TÜV Nord’dan Klaus Dietel’in sekizinci defa başkanlığını yaptığı etkinliğin program yeniden revize edildi. İlk kez internet üzerinden yapılan etkinliğin ilk gününün sonunda konuyla ilgili bir açıklama da yaptı.

Standardizasyon

Heilbronn Asansör Günleri’nde yedi yıldır bir gelenek haline gelen, konferansın ilk konuşmacısı olan thyssenkrupp Elevator’dan Dr.Gerhard Schiffner “Avrupa Direktifleri, Yeni Avrupa Standartları” üzerine bir sunum yaptı. Avrupa Birliği Makine Direktifi’nin 2021’de revize edilmesinin beklendiğini fakat bunun asansörler üzerinde önemli bir etkisi olmayacağını belirtti. AB Ekotasarım Direktif’i için yapılan “Asansörlere Yönelik Ürün Yönetmeliği” ile ilgili çalışmaların tamamladığını belirten Schiffner raporun tamamının erişilebilir olduğunu paylaştı. (raporun tamamına bit.ly/3dw77uq adresinden ulaşılabilir). Yeni kurulumlar için sınırlı, potansiyel fakat uygulama zorlukları söz konusu. Nasıl ilerlenmesi gerektiği konusunda AB kararının alınmasının birkaç yıl sürmesi bekleniyor. Danimarka ve Portekiz ise Makine Direktifi’nin ulusal uyarlamasına asansörleri eklemiş durumda.

Schiffner’in Avrupa standartları ile ilgili ayrıntılı sunumuna göre iki Avrupa Standardı köklü değişiklikler göstermekte, diğerleri ise önemli ölçüde değişmekte (Tablo 1). Schiffner şu konuların özellikle altını çiziyor:

EN 81-20/-22/-50/-72/-73’nin yeni Ek’inde teknik değişiklik yapılmaksızın AB Asansör Direktifi ve Makine Direktifi’nden daha ayrıntılı sağlık ve güvenlik kurallarının eklenmesi (yayınlanma: 2020’nin birinci veya ikinci çeyreği)

Asansör Direktifi dışında, artık geçerli olmayan saha gereksinimlerinin EN 82-21/-28/-58/-70/-71/-77’de yasal gerekçelerle sınırlı revizyonu (örn. sorumlu kişi tarafından gerçekleştirilecek eylemlere ilişkin talimatlar açık ve net gereksinimlere dönüştürülmüştür), (öngörülen yayınlanma tarihi: 2022).

“CEN/TS 81-13: Çalışan asansörler için asansör kuyusuna güvenli erişim “ hazırlık aşamasında.

“CEN/TS 81-60 Yeni asansörlerin hizmete sokulmadan önce test edilmesi – EN 81-20 ile uyumlu hale getirme yöntemleri” hazırlık aşamasında.

“CEN/TS 81-76 Asansör kullanan engelli yolcuların tahliyesi” revize edilerek AB standardına ekleniyor.

“EN 81-80 Asansörler - Yolcu ve Yük Asansörleri için Özel Güvenlik Kuralların İyileştirilmesi” yayınlandı.

EN ISO 8100-1/-2 2022’den itibaren uzun bir geçiş dönemiyle birlikte EN 81-20/-50’nin yerini alacak. TC 178 1 ve 2 no’lu Bilgi Notları’nda “Asansörler için yapım ve montaj için güvenlik kuralları - İnsan ve yük taşıma amaçlı asansörler” başlıklı EN 81 serisine benzeyen ISO 810x serisinin yapısı anlatılmaktadır. Schiffner ayrıca asansörlere, komponentlere, ve ilgili hesaplamalara yönelik teknik çözümler, tasarım, montaj, güvenlik gereksinimleri ve testler ile ilgili Uluslararası Standartlar Örgütü (ISO) standartlarına da değindi.

İkinci günün ilk ve en önemli konuşmacısı olan TÜV Pheinland Industrie Service’ten Thomas Pfaff “Asansörlere yönelik Ulusal Kurallar ve Yönetmelikler – TRBS 1201 Bölüm 4 ve Diğerleri” konulu bir sunum yaptı. Bu bağlamda yeni olan şey “görsel denetim” ifadesi idi.

Kassel Bölge Konseyi’nden Gerhard Quanz, ekonomiyi koronavirüs gibi etkileyen “Brexit ve Asansör Endüstrisi” üzerine konuşurken kişisel motivasyonunu sergiledi. İngiltere 1 Şubat itibarıyla AB’den ayrılmış olsa da, asansörleri piyasaya sürmek için 2021 yılına kadar bir geçiş dönemi bulunmaktadır. Bu durum hem seri üretim hem de özel üretim olmak üzere her bir ürün için geçerlidir. Ürünün teslim edildiği değil fiziksel olarak ne zaman üretildiği önemlidir. Quanz, Brexit’in asansör ve komponent üretimi, dağıtımı / satış ve pazarlaması üzerindeki etkilerini tek tek ele aldı.

Modernizasyon Güvenliği Artırır

Huebschmann Aufzuege’den Christoph Piorek “Orta Ölçekli Şirketlerin Perspektifinden Asansör Kurulumlarının Modernizasyonu” başlıklı bir sunum yaptı. Birçok pratik ipucu ve açıklayıcı örneği birleştirerek, diğer başlıkların yanı sıra modernizasyon prosedürünü açıkladı. Genel bir optimal çözüm olmadığı ve orta ölçekli işletmeler için böyle bir şey tasarlanmadığı için, bu tür bir iş için personelden beklenen taleplerin fazlalığının altını çizdi.

Schindler’den Nico Bittel “Büyük Ölçekli Sektör Perspektifinden Asansör Sistemlerinin Modernizasyonu” hakkında bir sunum yaptı. EN 81-80’e değinerek enerji desteği programlarının modernizasyonu desteklediğini ifade etti. Müşterileri modernizasyon konusunda motive eden üç nedenden söz etti: bina çalışır durumda tutulmalıdır, mevcut standartlar çerçevesinde güvenlik sağlanmalıdır ve asansör yalnızca kısa sürelerle servis dışı bırakılabilir. Çözüm, tamirden modernizasyona ve tamamen değiştirmeye kadar çeşitlilik gösterebilir.

Deutsche Bahn’ın (Almanya’nın milli demiryolu sistemi) alt kuruluşu olan DB Station&Service’ten Maik Vondran, “Teknisyenin Bakış Açısından Asansör: Kurallar, Siparişlerin Netleştirilmesi, Arayüzler” konulu bir sunum yaptı.

Vonovia gibi emlak şirketlerinin yanında, DB muhtemelen üst geçitler, alt geçitler ve platformlar da dahil olmak üzere Almanya’nın en büyük asansör operatörüdür. Hizmet şu an demiryolu firması içinde yürütülmektedir. Bu asansörlerin yıpranma ve eskime nedeniyle her 20 yılda bir değiştirilmesi gerekir. İhaleler ve sözleşme işlemleri elektronik ortamda yapılıyor.

Schindler Almanya’dan Carsten Henriksen koronaviris nedeniyle toplantıya katılamadığı için onun adına Almanya’nın Hamburg şehrinde serbest zamanlı olarak teknoloji ile ilgili danışmanlık veren Klaus-Peter Kapp “Asansör Sistemlerinin Modernizasyonu – Kazalardan (Yeni) EN 81-80’e kadar her şey” konulu bir sunum yaptı. Avrupa’da yaklaşık 6,16 milyon ünite bulunmakta, yani 100 kişiye bir asansör düşmektedir. Almanya’da her biri ortalama 30-35 yaşlarında olan 765.000 ünite smodernize ediliyor; bunların %50’sinden fazları 25 yaşının üstünde. Eskiyen asansör sistemlerinin yenilenmesi ve servise girmesi gerekiyor ki bu da Almanya’da 2018’de 280 milyon avroluk (303.7milyon dolar) bir modernizasyon maliyetine yol açmış durumda.

Dijitalleşme, Özellikle de Yapay Zeka (AI)

Karlsruhe Teknoloji Enstitüsü’nün teknoloji Değerlendirme Bölümü’nden Dr.Armin Grunwald yapay zekanın “zayıf yapay zeka” olma yönünde ilerlediğinden, yani karar verme mekanizmasının belirsizlikler altındaki verilere dayanarak otomatize edildiğinden bahsetti. Sistemin programlama ve kendi kendine öğrenme ile ilgili yol gösterici ilkesi şudur: “AI emin, güvenli ve sorumlu bir şekilde hareket etmelidir.”

KONE’dan Stephan Hindemith “Asansörlerde Yapay Zeka – Sistem Verilerinden Yola Çıkarak Varılan Sonuçlar” başlıklı sunumuyla KONE’nin 7x24 Bağlantılı Hizmetleri’nden söz etti. Asansör sektörünün yapay zeka açısından muhafazakar olduğunu ifade etti. Fitnes bileklikleri örneğinden yola çıkarak diğer sektörlerle ilgili bilgi verdi.

Daha sonra avukat Hartmuth Hardt “Veri Sahipliği: Asansör Sistemlerinin Uzaktan Bakımında Veri İletiminde Yasal Uyumluluk + Yapay Zeka: Avukatın Tedbirli Bakışından” konulu bir sunum yaptı. Diğer hususların yanı sıra, geleneksel irade beyanının tersine, sorumluluk açısından hasar durumunda birtakım sonuçlara yol açan “ePerson”makinelerin performansından türetilen otonom sistem terimini açıkladı.

Asansör Teknolojisi, Komponentler ve Daha fazlası

Heilbronn Asansör Günleri etkinliğinde bilgi paylaşımının yanı sıra yaşanan deneyimler de paylaşıldı. Verilen uzun molalar ile Heinbronn-Erlenbach’ta Şarap Üreticileri Kooperatifinde düzenlenen geleneksel akşam etkinliğinde de bu amaca hizmet edildi. Heilbronn Asansör Günleri etkinliğinden önceki akşam düzenlenen geleneksel akşam etkinliği de aynı amaca hizmet etti. Heilbronn Asansör Günleri etkinliğinden önceki akşam yapılan Bosch Endüstri Diyaloğu etkinliğinin de amacı buydu.

Fuayede bir de ticaret fuarı yer aldı. Ziyaretçilerin Heilbronn menşeli bir komponent üreticisi olan Blain Hydraulics’in hidrolik asansörler için ürettiği kontrol valfi gibi asansörlerin modernizasyonu ve dijitalleşmesi ile ilgili detayları görüp dokunabilecekleri bir ortam sunuldu. Fuarın ikinci gününde ilk kahve molasında ise Asansör Sektöründeki Kadınlar konulu bir etkinlik düzenlendi. Bu kez, bina içerisindeki koronavirüs krizi nedeniyle etkinlikte çok az sayıda katılımcı yer aldı.

Sektöre dair en güncel bilgilerin paylaşıldığı başka sunumlar da yapıldı. Heilbronn Günleri’nin sonraki etkinliği 2-3 Mart 2021 yapılacak.

Undine Stricker-Berghoff, özellikle enerji ve bina hizmetleriyle ilgili yönetim ve pazarlama konularında koçluk ve danışmanlık hizmeti verdiği, Luebeck-Travemuende’de bulunan Almanya menşeli bir mühendislik ofisi olan ProEconomy’nin sahibidir. 2008’den 2013’e kadar Almanya’nın Hamburg şehrinde VFA-Interlift e.V.’de idari müdür olarak çalışmıştır. Almanya’nın Bochum kentinde bulunan Ruht Üniversitesi’nde Makine Mühendisliği okumuş ve mezun olduktan hemen sonra İsviçre’nin Lugano ve İtalya’nın Campione şehirlerinde ERPAG’da enerji danışmanlığı yapmıştır. VFA-Interlift’te çalışmaya başlamadan önce Almanya’nın Dusseldorf şehrinde Alman Mühendisler Derneği VDI’da Bina Hizmetleri sekreteri olarak çalışmış ve VDI-Standartlar departmanının sorumluluğunu üstlenmiştir. Ayrıca bir dönem Luebeck Ticaret ve Sanayi Odası’nın genel müdürlüğünü yapmıştır. 2005’ten beri Proeconomy’yi işletmektedir.