Kasıtlı Tahribata Karşı Dayanıklı Asansörlerin Tasarımlarında Dikkat Edilecek Hususlar

Yayın TarihiKasm-Aralık, 2018 Yazdır

TS EN 81-71 (Anti-Vandalizm)


Bölüm 1: Genel Hususlar, Tanımlamalar ve Tasarım detayları Bölüm 2: Asansörü oluşturan kapı ve kabin komponentlerinin TS EN 81-71 dâhilindeki tasarım farklılıkları

BÖLÜM -1: Genel Hususlar, Tanımlamalar ve Tasarımda Dikkat Edilecek Detaylar

Bütün asansörler belirli ölçüde dikkatsiz veya kaba kullanıma maruzdur!

Kasıtlı tahribat riskine (vandalizim) karşı koruma amacıyla ekstra koruma tedbirlerinin gerekebileceği veya ilâve güvenliğin düşünüldüğü yerlerde bina tasarımcısının, asansörü yaptıran kişilerin ve asansör firmalarının dikkat etmesi gereken hususlar vardır.

Kasıtlı tahribat, öfke veya diğer davranış biçimlerinden oluşmaktadır. Monte edilecek asansörlerde, muhtemel kasıtlı tahribatın derecesini tayin etmek için birçok faktör incelenmelidir. Bu, asansörün hizmet vereceği kullanıcı tipi ve belirli bir bina için o asansörün önem derecesinin incelenmesini kapsamalıdır. Bu faktörler;

  • Tesisin erişilebilirlik derecesi
  • Çevreleyen alan
  • Bölgedeki diğer insanların gözlemleri
  • Binanın güvenlik düzeyi ve asansörlerin gözetimi
  • Asansörler dâhil binaya erişim periyodu ( 24 saat )
  • Asansörlerin tehlikeye açıklık derecesi

Araştırmalar asansörün uğrayabileceği kasıtlı tahribat miktarının, kullanıcıları gözetleme seviyesi ile doğrudan ilgili olduğunu göstermiştir.

Yukarıdaki bu kısa bilgiler ile asansör kullanıcı tipine bağlı olarak asansörlerin kategorileri belirlenmiştir.

Kategori 0 asansörler; TS EN 81-20 nin temel kurallarını sağlamak üzere tasarımlanmış asansörlerdir.

Kategori 1 asansörler; TS EN 81-20 nin kurallarını ve orta düzeyde kasıtlı tahrip girişimlerine karşı tasarımlanmış asansörlerdir.

Kategori 2 asansörler; TS EN 81-20 kurallarını ve ileri düzeyde kasıtlı tahrip girişimlerine karşı tasarımlanmış asansörlerdir.

Şimdi de kısaca asansör kullanıcı tipleri hakkında bilgiler paylaşalım;

  1. Gözetimli sınırlandırılmış kullanıcı: Bina girişindeki danışma masası ile binaya kimin girip giremeyeceği kontrol edilen işyerlerinin bulunduğu bina içerisinde camdan (panoramik) asansörü gözetimli sınırlandırılmış kullanıcılar kullanacaktır. Bu nedenle EN81-20/50 kurallarını sağlayan Kategori 0 buna asansörler uygundur.
  2. Gözetimsiz sınırlandırılmış kullanıcı: Bina girişinde danışma veya güvenlik masası ile binaya kimin girip giremeyeceği kontrol edilen asansörü sınırlandırılmış kullanıcılar kullanacaktır, bu kullanıcıların asansör içerisindeki davranışları gözlenemeyecektir. Birçok durum için Kategori 0 asansörler uygundur.
  3. Gözetimli genel halk: Bir alışveriş merkezinde güvenlik kameralarının bulunduğu veya camdan yapılmış (panoramik) asansörü bu tip kullanıcılar kullanacaktır, bu nedenle birçok durum için yine de Kategori 0 asansör uygundur.
  4. Gözetimsiz genel halk: Bir alışveriş merkezinde bulunan kapalı asansör genel halk tarafından kullanacaktır, bu nedenle Kategori 1 asansörler en uygundur.
  5. Potansiyel kasıtlı tahribatçılar: Bazı bina tiplerinde, kasıtlı tahribat olması muhtemeldir. Bu binalar, spor stadyumları, tren istasyonları, hastanelerde acil servis bölümleri, sosyal konut alanları ve diğer benzer ortamları kapsar ve genelde Kategori 2 asansörler uygundur.

Asansörün gözetlenebilecek bir yere yerleştirilmesi sayesinde güvenlik kameraları ile asansör kontrolü, karşılaşılabilecek kasıtlı tahribatın şiddetini önemli ölçüde azaltabilir. Kabin içinde ayna bulunması dikkati başka yöne çekmek için yararlı bir tedbir olabilir, ancak kullanılacak malzemenin seçimine önem gösterilmelidir. Yüksek seviyelerdeki aydınlatma kasıtlı tahribatçılar için caydırıcı olup, ayrıca kabin içi gözetim sistemleri bulunması da caydırıcılığı artıracak bir husustur.

Tesis edilecek asansörün kategorisinin seçiminde, aşağıdaki hususlar kılavuz olarak kabul edilebilir:

  • Asansörün bulunduğu alana erişimin kontrollü olup olmayacağı.
  • Binanın kasıtlı tahribata maruz kalınabilecek bir bölgede yer alıp almadığı.
  • Binanın kasıtlı tahribata maruz kaldığı bilinen tipte olup olmadığı.
  • Asansörün kullanım amacının, hasara katkı sağlayıp sağlamadığı (örneğin, servis arabalarının kullanılması, vb.)

Asansörün, yukarıda tanımlanan hangi tip kullanıcı tarafından muhtemelen kullanılacağı, bina tasarımcısı ve asansör imalâtçısı yukarıdaki hususları ve gerekli asansör kategorisini seçmeden önce ilâve gözetimin sağlanmasının getireceği yararları ciddi olarak düşünmelidir.

Asansörün kategorisini seçtikten sonra, tasarımcı ayrıca, asansör sayısı, hızı ve büyüklüğü üzerinde düşünmelidir. Bu parametrelerin yanlış seçilmesi, kasıtlı tahribatı artırabilir.

Asansörlerin Performansı

Kullanıcılar için bekleme süreleri ve kabin içerisinde seyahat süreleri mümkün olduğu ölçüde kısa olmalıdır. Kullanıcıların uzun bekleme süreleri nedeniyle sinirlenmelerini engellemek için, çoklu asansör tesislerinde kabin sayısı ve hızı, ortalama bekleme aralığı 45 saniyeden az olarak şekilde seçilmelidir.

Asansörün büyüklüğü, tekerlekli sandalyelerin veya servis arabalarının kullanılmasının beklendiği binalar hesaba katılarak seçilmelidir. Bu gibi araçların kullanılması bekleniyorsa uygun büyüklükteki asansörler seçilmelidir. Asansörlere, kabinin dolu veya doluya yakın olduğunda, duraklarda durmasını engellemek üzere tam yük kontağı ilave edilebilir. Tekerlekli sandalyelerin, servis arabalarının ve benzerlerinin kullanılması muhtemel binalarda, bu araçlar kabinde kullanılabilecek taban alanını kaplayarak, asansör tam dolu olmasa bile diğer yolcuların içeriye girmesini engeller. Bu durumda, yüklüyken durakta durmama tertibatları, kullanıcıları sinirlendirecek boşa durmaları engellemek üzere beyan yükün yaklaşık % 60’na ayarlanabilmelidir.

Kullanıcıların sinirlenmelerini en aza indirmek üzere kapının açık kalma süresini kısıtlayan bir cihaz düşünülmelidir. Böyle bir cihaz, kapı kapatma butonu, ışık huzmeli cihaz ve diğer benzer vasıtalardan herhangi biri olabilir. Kapının gereğinden fazla açık kalmasını engelleme özelliği, asansörün çalışır vaziyette kalmasına ve kullanıcıların sinirlenmelerini en aza indirilmesine yardımcı olur.

Korozyona Karşı Koruma

Kabin ve durak kapılarının malzeme seçiminde, vücut sıvılarından ve temizlik malzemelerinden kaynaklanan korozyona sebebiyet vermemesine dikkat edilmelidir.

Kategori 1 asansörlerde küflenme olabileceği kabul edilir, ancak bunun sürekli olarak meydana geleceği öngörülmez. Bu nedenle, Kategori 1 asansörlerde, korozyona karşı özel tedbirlerin alınması gerekli değildir.

Kategori 2 asansörlerde kabin ve kapıların bütünlüğünün sağlanması için korozyona karşı özel koruma sağlanmalıdır. Korozyona karşı alınacak koruma tedbirleri asansörün tasarımına, bulunduğu ortama ve seçilen malzemelere bağlıdır. Tasarımcı, korozyona sebebiyet verebilecek maddeleri kritik parçalardan uzak tutacak özel bir tasarım seçebilir veya kritik parçalara, korozyona karşı ilâve tedbirleri alabilir. Çelik malzemelere galvanizle kaplama veya korozyon önleyici boya uygulanabilir.

Kabin içi ve Durak Kapılarının Temizliği

Kabin içi ve durak kapılarında kaplamaların seçiminde, bunların kolaylıkla çizilmemesine, sürekli ve sık temizlenmeye uygun olmasının sağlanmasına dikkat edilmelidir. Spreyle yazılan duvar yazıları ve kasıtlı yapılan diğer tahribatlar nedeniyle temizliği kolay olabilmelidir.

Güç Devrelerinin Korunması

Asansör güç panosu, kumanda panosu, elektrik kabloları ve bunların anahtarları, kasıtlı tahribatla ilgili bir problemle karşılaşılmaması için, yetkili kişiler dışında diğer kişilerinin erişemeyeceği alanlara yerleştirilmelidir.

Kapı ve Kabinler

Tasarımı ne olursa olsun, asansörün basit bir hareketle hizmet dışı bırakılması daima mümkündür; örneğin, kapı eşiğine kum, talaş dökülmesi veya sigara izmariti atılması gibi. Asansörün güvenlik açısından gözetimi, bu tip risklerin en aza indirilmesine yardımcı olur. Bazı eşyalar asansör kabinine yerleştirildiğinde daima kasıtlı tahribata maruz kalacaktır. Bu nedenle başka Standartlarda gerekli görülmediği sürece, küllük, koltuk ve benzerleri asansör kabininde bulunmamalıdır.

İstatistiksel olarak, insanların kayması veya düşmesiyle oluşan kazalar en yaygınlar arasındadır. Kabin zemininde kullanılan malzemeler, özellikle ıslakken, bu riski en aza indirecek şekilde seçilmelidir.

Özelikle ülkemizde kabin tasarımlarımızda zeminde kullandığımız parlak yüzeyli granit ve mermer benzeri kaplamaların, bu husus dâhilinde tekrardan gözden geçirilmesi gerekmektedir.

Bina Tasarımcılarının Dikkat Edeceği Hususlar

Kasıtlı tahribat öfke ve/veya diğer davranış biçimlerinden kaynaklanabilir. Asansör kabinine, kuyusuna ve asansör aksamlarının bulunduğu diğer alanlara belirli miktarda su girdiğinde, asansör güvenli olarak çalışmayabilir. Bu riski en aza indirmek için suyun kasıtlı tahribatçılar için kolay kullanım imkânı olmamalıdır. Tasarımcılar, hortumları, yangın musluklarını veya benzer donanımı duraklarda asansörlere yakın yerlere yerleştirmekten kaçınmalıdır. Asansör kuyusuna su girmesini en aza indirmek için durak zeminlerine asansör girişinden dışarı doğru eğim verilmelidir.

Yangından ve sudan kaynaklanan hasarın sıklığını ve şiddetini en aza indirmek üzere, belirli binalarla ilgili bazı hizmetlerin asansör tesisine göre yerleştirilmesine özel önem gösterilmelidir:

Makina daireleri genelde binanın en üst katında bulunduğundan, kasıtlı tahribatçıların, kapılara uzun süre fark edilmeden saldırı riski mevcuttur. Bu husus, asansör donanımına izinsiz giriş riskini artırır. Bu gibi durumlarda, ilâve tedbirlerle kontrol edilmeyen böyle alanlara girişin sınırlandırılmasına dikkat edilmelidir.

Makina dairesi kapısının mukavemeti, kasıtlı tahribatçıların kolaylıkla asansör donanımına erişimini engellemek üzere seçilmiştir. Ancak, her zaman, kararlı bir kasıtlı tahribatçının makine dairesine girmesi ve burada yangın çıkarması mümkündür. Makina dairelerinin genellikle binada en üst katta bulunması nedeniyle böyle bir yangın uzun bir süre fark edilmeyebilir. Bu nedenle böyle alanlarda yangın algılama sistemi bulundurulmasına dikkat edilmelidir.

Kasıtlı Tahribat için Kullanılabilecek Tipik Araçlar

Tasarımcıların, neye yönelik tasarım yapacakları konusunda bir fikre sahip olmaları için, kişilerin muhtemelen aşağıdaki araçları günlük hayatta yanlarında taşıyabilecekleri kabul edilmiştir. Bu nedenle, bu araçlardan birisi veya bir kaçı ile asansörlerde kasıtlı tahribatın yapılabileceği varsayılmaktadır. Diğer araçların da insanların yanında kolaylıkla taşınabilmesi mümkün olmakla birlikte, asansörlerin kullanılabilecek tüm araçlarla tahribata karşı dayanıklı olarak tasarımlanmasının mümkün olmadığı açıktır.

Kasıtlı tahribat için kullanılabilecek tipik araçlar için örnekler;

Tükenmez kalem, Kablo/ip/tel, Anahtarlar, Baston, Sakız, Sigara, İnsanın kendi ağırlığı (75 kg), Çakmak, Çakı (Kesici kısmı 100 mm), Orta boy tornavida ( 200 mm uzunluğunda), Şişe kapağı, Kesici el aletleri (orta boy, gücü artıracak özelliği olmayan)

Tüm bu yukarıda bahsetmiş olduğumuz detaylar dâhilinde;

Asansörlerin yapım aşamasından önce asansör kategorisini belirleyip, seçilen kategoriye göre standartlara uygun olarak asansörün imalatını yapmamız gerekmektedir.

BÖLÜM 2: Asansörü oluşturan kapı ve kabin komponentlerinin TS EN 81-71 dâhilindeki tasarım farklılıkları

Kat(durak) ve Kabin Kapıları:


  • Durak ve kabin kapıları, makine gücü ile çalışan otomatik olarak yatay hareket eden sürmeli kapılar olmalıdır.
    Bu kapılar için kullanılan temel ana gövde malzemeleri en 13501-1 sınıf A1’e uygun
    Kaplama malzemeleri ise;
    Kategori 1 için: EN 13501-1 Sınıf C
    Kategori 2 için: EN 13501-1 Sınıf A2
    olacak şekilde alevlenme standartlarına sahip özelliklerde olmalıdır.
    Ayrıca yönetmelikler gereği durak kapılarının TS EN 81-58 Yangın Standardına uygun olması gerekliliği de aşikârdır.

  • Durak ve kabin kapı sistemleri, kasa ve bağlantıları ile TS EN 81-50 de belirtilen yumuşak sarkaç darbe testlerine, kapı parçalarında arıza ve kapıların çalışmasını etkileyecek kalıcı bir şekil bozukluğu olmadan dayanması gerekmektedir.
    Sarkaç testleri TS EN 81-50 de detaylı bir şekilde anlatılmaktadır. Kısaca özetler isek,
    Kategori 1 için düşme yüksekliği 700 mm ( vuruş noktası yerden 1000 mm olacak şekilde )
    Kategori 2 için düşme yüksekliği 1000 mm ( vuruş noktası yerden 1000 mm olacak şekilde )
    Bu iki testin dışında ayrıca kapının çalışır durumda olması aranmaksızın, kapı alt kızak veya panel alt patenlerinin yerinden çıkmaması, kapı panel bütünlüğünün korunması ve panellerin kapı mekanizmasından ayrılmaması ile ilgili bir test daha yapılır.
    Bu testte sarkaç düşme yüksekliği 1400 mm olarak vuruş yapılır.
    Kapının bütünlüğünün koruması gerekir. Fakat aktif çalışır durumda olması gerekmemektedir.

  • Kategori 2 asansörlerde her durak kapısı ve her kabin kapısı ön panellerinde, merkezi kapı panellerinin birleştiği bölümde ya da teleskopik kapılarda kasa ile temas eden panelde destekleyici ilave bir güçlendirme yapılmalıdır.
    Bu güçlendirme ön panelden geriye doğru 75 mm az olmayacak bir uzunlukta ve 45 derecelik bir açıyı aşmayacak şekilde kapı paneline sabitlenmelidir. Bu güçlendirme parçaları kapı panellerine bütünleşik olmalı, başka bir tabir ile sök-tak bir vaziyette olmamalıdır.
    Paneller ekstradan mekanik bir kilitleme tertibatı ile alttan ya da üstten kilitlenmiş ise, bu kilit mekanizmasının açma eylemi için zorlamalara karşı en az 60 saniye boyunca dayanabilmesi gerekmektedir.
    Kategori 2 asansörler için durak kapısı tarafından asansör kuyusuna 10 mm çapında bir çubuğun sokulamaması gerekmektedir.

  • Kategori 2 asansörleri için durak kapıları acil açma kilitleri ekstra bir güvenlik sistemi ile kilitli pozisyonda tutulmalıdır.
    Herhangi bir katta asansör kabini mevcut değilken, kısaca durak kapısı karşısında asansör kabini yok iken; Özel dizayn edilmiş ekstra güvenlik tertibatı devre dışı bırakılmadığı sürece durak kapıları acil açma kilit anahtarı ile açılamamalıdır.
    Bu sistem elle devreye alma ve devre dışı bırakmaya göre dizayn edilmiş olmalı. Merkezi bir noktadan kumanda edilebilmelidir. Bu noktalar makine dairesi, kumanda bölmesi, acil durum ya da bakım kumandalarının yanında olmalıdır. Ayrıca özel bir piktogram ile (etiket) işaretlenmelidir. Bu etiket ayrıca binanın ana giriş durak kapısına yakın bir yere de yerleştirilmelidir.
    Ekstra güvenlik kilidi el ile devre dışı bırakıldıktan sonra 30 ila 60 dakikalık bir süre içerisinde, durak kapılarının ekstra güvenlik tertibatı olmaksızın çalışmasını önlemek üzere, otomatik olarak tekrar devreye girmelidir. Ancak asansör bakım kumandasına alındığında ve bir durdurma tertibatı çalıştırıldığında bu zaman çevrimi durdurulmalıdır. Asansör normal çalışma moduna alındığında zaman çevrimi tekrardan başlamalıdır. El ile sistem tekrar devreye alındığında sistem 30 ile 60 saniye içinde aktif hale gelebilmelidir.
    Asansör ana güç kesintisi durumunda, ekstra güvenlik tertibat sistemi en az 2 saat kadar çalışır durumda kalacak şekilde bir yedek güç ünitesi ile beslenmelidir.
    TS EN 81-72 Acil durum asansörlerinde ( itfaiyeci asansörleri ), asansör itfaiyeci moduna alındığında veya bir yangın sinyali aldığında sistem otomatik olarak devre dışı kalmalıdır.
    Işın perdesi ( boy fotosel ) tertibatı yetkisiz kişiler tarafından kolayca ulaşılabilecek bir noktada olmamalıdır. Kısaca ışın perdesi kapı panelleri, kabin giriş bölgelerinde konumlandırılmış ise bu noktalara ulaşım sınırlandırılmalı ya da bu noktalara montaj yapılmamalıdır.
    Kabin kapısı her zaman bir kilitleme tertibatı ile donatılmalıdır. Bu tertibat TS EN 81-20 deki tarif edildiği gibi özeliklere sahip olmalıdır.
    Kategori 2 asansörlerinde kullanılacak kapı sistemlerinin eşik bölgelerinde kapı panellerinin çalışmasını engelleyecek toz ya da başka unsurlardan mümkün olduğunca etkilenmemek için toz deliklerinin açılması tavsiye edilir. Kabin kapısı operatörünün motor tork gücünün de yüksek seçilmesi bu gibi durumlar için uygun bir seçimdir.

Kabinler:

Kabin duvarları, kapı sarkaç testleri mukavemet değerlerine eş olmalıdır. Kapılara uygulanan sarkaç düşme yükseklikleri aynı şekilde kabin duvarlarına da uygulanmalıdır. Kabin iç gövdesi (tavan, taban, yan duvarlar, kaplamalar) kesilmeye karşı dayanıklı olmalıdır. Zemin kaplama malzemesi kesilir ise herhangi bir tökezleme durumu oluşturmayacak şekilde sabit kalmalıdır.

Kabinde kullanılan malzemelerin yanmazlık değerleri aşağıdaki gibi seçilmelidir;

  • Kabin gövdesinde kullanılan malzemeler EN 13501-1 Sınıf A1 e uygun olmalıdır.
  • Kabin tavan ve kaplamalarda kullanılan malzemeler
    • Kategori 1 için EN13501-1 Sınıf C ye uygun olmalıdır.
    • Kategori 2 için EN13501-1 Sınıf A2 ye uygun olmalıdır.
  • Kabin tabanında kullanılan malzemeler
    • Kategori 1 için EN13501-1 Sınıf C fl ye uygun olmalıdır.
    • Kategori 2 için EN13501-1 Sınıf A2 fl ye uygun olmalıdır.
  • Kabin küpeştesi Kategori 2 asansörleri için en elverişsiz noktada 2500 N luk (yaklaşık 255 Kg) bir noktasal yüke dayanabilmelidir.
  • Kabin içinde ayna var ise Kategori 2 asansörleri için çıkıntı oluşturmayacak şekilde tespit edilmeli ve cam malzeme kullanılmış ise kesinlikle lamine edilmiş olmalıdır.
  • Kabin tavanı; Kategori 1 asansörlerinde asma tavan uygulaması kullanılabilir. Böyle bir tavanda tutunabilecek her noktası 150 Kg lık bir yüke dayanabilmelidir. Asma tavan 60 saniye içinde yetkisiz kişilerin açamayacağı şekilde bir kilitleme tertibatı ile donatılmalıdır.
  • Kategori 2 asansörlerinde ise kabin tavanı insanın tutunamayacağı bir şekilde dizayn edilmelidir.
  • Kabin içerisindeki donatılar ve bağlantılar kategori 1 için yerlerinden yalnızca özel aletler ile çıkarılabilmeli, kategori 2 için ise kullanıcıların göremeyeceği şekilde gizli bağlantılar ile tespit edilmelidir.
  • Kabin havalandırmasına herhangi bir enine kesitli çubuk ile erişilemeyecek şekilde tesis edilmelidir.
  • Kabin aydınlatması TS EN81-20 de belirtildiği gibi en az 100 lüx şiddetinde olmalı hatta daha şiddetli bir aydınlatma tercih edilmelidir. Tüm aydınlatma donatıları kategori 1 ve kategori 2 için bağlantıları görülmeyecek şekilde tespit edilmeli, kullanıcılar tarafından tutulamayacak şekilde çıkıntısız tipte seçilmelidir. Ayrıca TS EN 81-71 EK-B ve EK-F de belirtilen mukavemet değerlerine sahip olmalı ve kırılmamalıdır.
  • Kabin tavanında eğer bir zorunluluk yok ise çıkış kapağı tercih edilmemelidir. Eğer var ise de kat kapısında tarif edildiği gibi ekstradan bir güvenlik kilitleme tertibatı ile korunmalıdır. Bu sistem kat kapıları ile aynı özelliklerde eş çalışma prensiplerini içermelidir.
  • Kabin üzerindeki ve içindeki donatılar ( kabin butonları, kabin kapısı operatörü kumanda kartı, kabin içi göstergeler, aydınlatma v.s ) EN 60529 da belirtildiği şekilde IP X3 koruma seviyesinde suya dayanıklı bir şekilde seçilmelidir.

Bu yazı dizisi 2 bölüm halinde hazırlanmış olup, Kasıtlı Tahribata Karşı Dayanımlı Yolcu ve Yük Asansörleri İçin özel uygulamalar içeren TS EN 81-71 standardının bir özeti mahiyetini içermektedir. Kabin ve durak kumanda mahallerine detaylı bir şekilde değinilmemiştir. Asıl kaynak olarak TS EN 81-20/50, TS EN 81-71, TS EN 81-58, TS EN 81-72, TS EN 13501 standartlarının göz önünde tutulması önemle belirtilir.

Teşekkürler…

Not: Bu yazıda verilen olası hatalı bilgilerden ötürü doğabilecek sonuçlardan yazar sorumlu tutulamaz. Nihai bilgi kaynağı olarak yürürlükteki standartlar ve yönetmelikler kullanılmalıdır.

KAYNAKLAR

  1. TS EN 81-20 : 2014 Asansörler Yapım Ve Montaj İçin Güvenlik Kuralları- İnsan Ve Eşya taşınması İçin Asansörler Bölüm 20: İnsan ve Eşya Asansörleri
  2. TS EN 81-71 Asansörler Yapım Ve Montaj İçin Güvenlik Kuralları: Yolcu Ve Yük Asansörleri İçin Özel Uygulamalar Bölüm 71: Kasıtlı Tahribata Karşı Dayanıklı Asansörler
  3. TS EN 81-72 Asansörler Yapım Ve Montaj İçin Güvenlik Kuralları: Yolcu Ve Yük Asansörleri İçin Özel Uygulamalar Bölüm 72: İtfaiyeci Asansörleri
  4. TS EN 81-58 Yapım ve montaj için güvenlik kuralları - Muayene ve deneyler - Bölüm 58: Kat kapıları için yangına karşı dayanıklılık