COVID 19 Çerçevesinde Asansör Kullanım Talimatı

Yayın TarihiTemmuz-Ağustos, 2020 by Mustafa Kavukcu Yazdır

COVID 19 salgını yaşamımızda pek çok alışkanlığımızı değiştirdi, değiştirmeye de devam ediyor. Her ne kadar normal yaşama dönüş kademeli olarak başladıysa da salgın henüz bitmiş değil.

Bilim insanları salgında ikinci hatta üçüncü dalganın önümüzdeki aylarda gelebileceğini söylüyorlar.

Daha uzun süre bu Covid19 salgınının tehdidi altında yaşayacağız gibi görünüyor.

Toplum ve toplumu meydana getiren birey ve iş kollarına düşen görev, bu virüsten azami seviyede korunmak için tüm önlemleri almaktır.

Bu anlamda, aşağıda asansör kullanımı için verilen öneriler metni, virüsten korunmak için neler yapmamız gerektiğini içermektedir.

Plazalar, Alış Veriş Merkezleri, Çok Yüksek Binalar, Havalimanları, Hastaneler gibi insan trafiğinin fazla olduğu yerlerde, asansörler, yoğun kullanılmaları nedeni ile büyük riskler içermektedir.

Riski meydana getiren en büyük neden, “kişiler arası 1,5 metrelik fiziksel mesafenin” pratik olarak asansörlerde uygulanamayacağıdır. Bu ise bilim insanlarının, virüsten koruyucu önlem tavsiyelerinin en önemlilerinden biridir.

Bunun temel sebebi asansör tasarımında;

  • Asansör yolcusu nominal ağırlığının 75 kg,
  • Kişilerin ayakta dururken ağzı ile sırtları arasındaki mesafe ortalamasının 23-30 cm, omuzlar arası mesafesi ortalamasının 45-55 cm, olarak göz önüne alınmasıdır.

Ayrıca, sektörün uyması gereken kabin alanları TS EN 81-20 standardında “İnsan Sayıları ve Kullanılabilir Minimum Alanlar” ın belirtildiği Tablo 8’de de gösterilmiştir.

Tablo, dört kişilik asansör kabininin minimum kullanılabilir alanının 0.79 m2 olduğunu, 20 kişilik kabinin ise 3.13 m2 olduğunu açıkça göstermektedir.

Buradan görülebileceği gibi, insanlar arasında önerilen 1,5 metrelik fiziksel mesafeyi sağlamak mümkün görünmemektedir.

Asansörün bu gerçekliği çerçevesinde, asansörde yolculuk yapmak zorunda olan yolcuları korumanın tek bir seçeneği var.

Asansöre kapasitesinin altında yolcu kabulü...

Diğer önemli koruyucu önlemler ve asansörü kullanmada önemli iki davranış değişikliği ise;

  • Yolcuların asansörlere koruyucu maske ile binmeleri
  • Yolcuların mümkün olduğunca asansör tuşlarına basmamalarıdır.

“Asansöre az sayıda insan alınması bina trafiğini yavaşlatabilir. Bu durum trafik akışında sorunlara ve şikayetlere neden olabilir. Ama unutulmaması gereken en önemli husus, bireyin ve toplumun sağlığıdır.

Bir diğer önlem ise yolcuların kabin içinde tuşlara basmaması için asansörde sabit ve koruma önlemlerini almış bir asansör görevlisinin bulunmasıdır. Bu, virüsün yayılmasını önlemek için alınacak en kritik önlemlerden biridir.

Yolcuların asansör kabinine girerken koruyucu maske ile girmeleri bir zorunluluk olmalıdır.

Apartman ve küçük işletmeler veya asansör trafiğinin yoğun olmadığı yerlerde, asansör görevlisi yerine girişlerin önüne dezenfektan konulabilir. Asansör kabinine giren her bir kişi bu dezenfektanı kullandıktan sonra mutlaka koruyucu maskesi ile asansöre binmelidir.

Bu uygulamalar, binalarda işletmelerde veya konutlardaki yoğunluk durumlarına göre tüm asansörler için genişletilebilir veya daraltılabilir. Bu hususta uygulamalardan, İşletme veya Bina Yönetimleri sorumlu olmalıdır.

Amacımız, sizleri görünmez ama sonuçları kötü olan tehlikeden uzak tutarak sağlıklı bir yaşam sürmenizde yardımcı olmak ve yarı talimat gibi hazırlanan bu önerilere uymanızdır.

Toplumun tüm fertleri birer değerdir. Bu değerleri çok basit kurallara uyulmaması nedeniyle kaybetmek istemiyoruz.

Asansöre Biniş Kural

  • Her asansörde, yolcuların gideceği katlara ait tuşlara basan bir Asansör görevlisi bulunmalıdır.
  • Yolcular kabin içi çağrı butonlarına basmamalıdır.
  • Asansör görevlisi; N95/FFP2 maskesi takmalıdır
  • Asansör görevlisi eldiven takmalıdır.
  • Asansör görevlisinin yanında 1:100 oranında sulandırılmış çamaşır suyu (Sodyum hipoklorit Cas No: 7681-52-9) veya klor tablet ile solüsyon haline getirilmiş dezenfektan bulunmalıdır.
  • Asansör görevlisinin Covid 19 veya başka bir bulaşıcı hastalıktan muaf olduğundan emin olunmalı ve buna ait belgeyi yanında taşımalıdır. (Asansör görevlisinin sağlık raporu Bina Yönetimden temin edilebilir).
  • Asansör görevlisi asansöre giren yolcuların mutlaka maske taktığından emin olmalıdır. Asansör görevlisi aşağıda asansör kapasitelerine göre belirtilen yolcu sayıları kadar yolcuyu asansöre almalı, birden fazla yolcu olması durumunda, yolcuları mümkün olduğunca uzak mesafelere özellikle asansörün diyagonal köşelerine göndermelidir.
  • Yolcular birbirlerine veya Asansör görevlisine yakın durmak zorunda iseler, sırtları birbirlerine dönük yönde olmalıdır. Asansör görevlisi asansöre, aşağıda belirtilen asansör kapasitelerindeki kişi sayısı kadar yolcu binmesine izin vermelidir.
    1. 320 kg ile 450 kg lık kapasitelerde Asansör görevlisi hariç 1 kişi.
    2. 450kg üzeri ve 800 kg lık kapasitelerde Asansör görevlisi hariç 2 kişi
    3. 800 kg üzeri ve 1000 kg lık kapasiteli asansörlerde Asansör görevlisi hariç 3 kişi
    4. 1000 kg üzeri ve 1500 kg lık kapasiteli asansörlerde 4 kişi
    5. 1500 kg üzeri kapasitelerde, yolcular asansör kapasitesine uygun olarak kabine alınabilir.

Yolcular arasında mesafe mümkün olduğunca uzak olmalı ve yolcular birbirlerine sırtını dönerek durmalıdır.

Hastane, Hava limanı ve benzeri yerlerde, yolcular gidecekleri katlara Yürüyen Merdiven ile ulaşabiliyorsa, Asansör görevlisi, yolcuları Yürüyen Merdiven kullanmaya yönlendirmelidir.

Bina Yöneticisinin Asansörlerde Covid-19 Önlemi

  • Asansörde, kabin havalandırması için bir fan varsa, fan, kabin içindeki havayı asansör kuyusuna üflemelidir.
  • Asansörün vantilatörleri her günün sonunda Sodyum hipoklorit Cas No: 7681-52-9) veya klor tablet ile solüsyon haline getirilmiş veya benzer dezenfektanlarla temizlenmelidir.
  • Asansör içinde klima varsa ya filtreleri çok sık değiştirilmeli ya da ortam sıcaklığı uygunsa vantilatörler veya klimalar çalıştırılmamalıdır.
  • Asansörlerin katlarda bulunan çağrı butonları gün boyunca birkaç kez dezenfektanlı solüsyon ile temizlenmelidir.
  • Asansör Kuyusu ve Kuyu dibi ve havalandırma kapakları her ay dezenfekte edilmeli. Yönetim, koruyucu maske ve eldivenleri evsel atık olarak değerlendirmelidir ve kullanılmış maske ve eldivenlerin, katlarda bu amaçla konulmuş çöp kutularına atılması için önlemler almalıdır.

Asansör Kurucusu/Bakım Firması ve Çalışanlar

  • Eğer asansörün teknik konfigürasyonu izin veriyorsa kapı açma kapama hızları trafik sorununu bir nebze bertaraf etmek için azami hızlara getirilmelidir.
  • Nominal hızın altında çalışan asansörlerin hızını artırarak yolcu trafiğine katkıda bulunabilir. Eğer bu teknik olarak mümkünse, idarenin izni ile uygulanmalıdır.
  • Asansörde çalışan her bir Bakım Arıza elemanı mutlaka kişisel koruyucu ekipmanlarının bir parçası olan maske ve eldiven takmalıdır.
  • Bakım arıza elemanları hastane, salgın merkezleri ve yüksek hastalık riski olan benzeri yerlerde N95/FFP2 maskesi takmalıdır.
  • Makina dairelerinde el temizliği için dezenfektan bulundurulmalıdır.

Küçük İşyerleri ve Konutlarda Asansör Kullanımı

  • Çağrı tuşlarına basan kişinin önce asansördeki dezenfektanı kullanması tavsiye edilir.
  • Bunun mümkün olmadığı durumlarda bina yönetimi yukarıda bahsedilen dezenfektanla gün içinde birkaç kere kabin ve kat butonlarını temizletmelidir.
  • Asansör Kabininde dezenfektan bulunduramayan binalarda, kabin içi tuş takımı ve katlardaki çağırma butonları gün içinde ihtiyaca göre bina yönetimi tarafından birkaç kez dezenfektanlı solüsyon ile temizletilmelidir.
  • Asansöre binen yolcular maske takmalı ve yukarıda Asansöre Biniş Kuralları bölümünde belirtilen tavsiyelere uymalıdır.

Mustafa Kavukcu Elektrik/Elektronik Mühendisidir. Master derecesi Çevre Mühendisliği üzerinedir. Asansör Endüstrisi içinde 1995 den beri bulunmaktadır. Kendisi Schindler Türkeli A.Ş de Bölge Müdürü, ThyssenKrupp Asansör A.Ş de Yeni Projeler ve Bakım Projeleri / Kalite ve CE Marking Direktörü, Buga-Otis A.Ş de özel bir projedeProje Koordinatör olarak çalıştı. AYSAD (Asansör ve Yürüyen Merdiven Sanayicileri Derneği) da çeşitli yönetim kademelerinde ve komisyonlarda görev aldı. ELA (European List Association) da Enerji ve Çevre Çalıma Grubu üyesi olarak çalışmalarda bulundu. Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) Asansör ve Elektromekanik Daimi Komisyon Başkanı olarak görev aldı. Kendisinin Hava Limanları, Metrolar ve Prestijli Yüksek Binalar, Alış Veriş Merkezleri Projelerinde büyük bir deneyime sahiptir. Kendisi A Sınıfı ISG Uzmanı olup halen Danışman olarak çalışmaktadır.