Asansör Sektörü Raporu 2021 Yayımlandı

Yayın TarihiOcak-Şubat, 2022 by Bülent Yılmaz Yazdır

Bilim Sanayi ve Teknoloji bakanlığı tarafından Asansör ve Yürüyen Merdiven sektörüne ait bilgi, veri ve değerlendirmelerin yer aldığı ‘Asansör Sektörü Raporu 2021’ yayımlandı.

Dünyada ve ülkemizde yaşanan Kovid-19 salgını nedeniyle sektörel faaliyetlerin ticari açıdan bir önceki döneme göre azalma eğiliminde olduğunun tahmin edildiği raporda özellikle istihdam, tedarik, ulaşım, finansman ve performans gibi faktörlerde olumsuz etkiler göz önünde bulundurulduğunda, sektörün faaliyetlerini sürdürebildiği belirtildi.

Yeni asansör montajında gerek inşaat sektöründeki durgunluk gerekse mevcut inşaatların yapımına verilen ara sebebiyle özellikle salgının ülkemizde başladığı dönemde ciddi bir düşüş yaşandığı görüldü. Aksam imalatçılarının ise büyük çoğunluğunun kapasitelerini düşürmesine ve iç-dış pazardaki daralmalara rağmen, güçlü finansal altyapıları ve ihracata dayalı cirolarında çok büyük değişiklikler yaşanmaması sebebiyle salgın dönemini en az hasarla atlattığı görülüyor.

Servis, bakım ve onarım firmalarının, pandemi sürecinde dahi mevcut hizmetlerin yürütülmesi serbestliğinden faydalanarak faaliyetlerini sürdürme şansı bulması ve gerek onarım, parça değişimi ve gerekse modernizasyon işlerinin dikey ulaşımın sürdürülebilirliği açısından önemini koruması söz konusu firmaların salgın döneminden en az şekilde etkilenmelerini sağladı.

İhracat oranlarında ise Eylül, Ekim ve Kasım 2020 aylarında yurtdışı ile çalışan firmaların ihracatlarında belli oranlarda bir artış olduğu görüldü. Raporda hammadde fiyatları ve küresel navlun fiyatlarındaki artışın sektöre ne gibi etkilerinin olduğuna değinilmedi.

İhracatta artış devam ediyor

2020 yılı toplam ithalat ve ihracat verilerine bakıldığında asansör sektörünün yaklaşık olarak 245,5 milyon dolar ihracat değerine karşılık 112,5 milyon dolar ithalat değerini ortaya koyduğu görülmekte olup asansör sektörünün dış ticaret hacmi yaklaşık olarak 358 milyon dolar seviyesinde gerçekleştiği görüldü.

Bu rakamlara göre sektörün yaklaşık olarak 133 milyon dolarlık dış ticaret fazlası vermiş olduğu görülmektedir. Bu değerler genel olarak analiz edildiğinde, asansör aksam ve parçalarında yerli üretim kapasitemiz veya arzımız bulunmasına rağmen, yerli montaj firmalarının halen ithalat tercihinde bulunduğunu da göstermektedir.

Türkiye’de kurulu asansör sayısı 800 bini aştı

Türkiye’de yaklaşık olarak 800 bin adetin üzerinde asansör tesis edilerek hizmete açılmış olup bugün itibarıyla eski ve yeni olarak tanımlanan bu asansörlerin büyük bir bölümü halen kullanılmaktadır. Asansör sektörü faaliyetleri kapsamında yeni asansör montajına ilişkin olarak yapılan değerlendirmede 2013 ve 2018 yılları arasında yükselme eğiliminde olan asansör sayısı pandemi ve ekonomik sorunlar nedeniyle inşaat sektöründe yaşanan gerileme nedeniyle 2019 ve 2020 yıllarında düşüş eğilimine geçmiş olduğu belirtildi.

2020 yılında asansörlerin yüzde 40’ı kırmızı etiket aldı

2012-2020 yılları için asansör periyodik kontrol sonuçları değerlendirildiğinde; 1 Ocak 2012 tarihinde başlayan ve 2022 yılında 10’uncu yılını dolduracak olan bu süreç içerisinde kontrol edilen ve yeşil etiket alan asansör sayısında önemli bir artışın sağlandığı da görülmektedir.

2020 yılında, toplamda 592 bin 230 adet asansörün periyodik kontrolü yapılmış olup 235 bin 968 adet asansöre (yüzde 40) kırmızı etiket, 48 bin 802 adet asansöre (yüzde 8) sarı etiket, 205 bin 673 adet asansöre (yüzde 35) mavi etiket ve 101 bin 787 adet asansöre de (yüzde 17) yeşil etiket verildi.

İş yeri sayısı ve istihdam

Raporda 6948 sayılı “Sanayi Sicil Kanunu” gereği, 2020 yılında sanayi sicil kaydı bulunan asansör montaj firması ve asansör aksam imalat firması sayısı toplamda 2 bin 772 olup bunun asansör 285’inin aksam imalatçısı olduğu belirtiliyor. Sanayi sicil uygulamaları kapsamında asansör montaj firmaları ve asansör aksam imalatçıları tarafından Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına iletilen yıllık işletme cetveli (2020 yılı) verilerine göre sektörde çalışan sayısı 31 bin 586 kişidir. Ayrıca belgelendirme, periyodik kontrol gibi diğer faaliyetlerle birlikte bu alanda çalışan sayısının 30-35 bin kişi olduğu tahmin edilmektedir. Asansörlerde bakım ve servis hizmetleri için Türk Standartları Enstitüsü tarafından Hizmet Yeterlilik Belgesi (HYB) verilen firma sayısı ise 3 bin 72 olarak tespit edildi.