Asansör Periyodik Kontrolleri

Yayın TarihiEylül-Ekim, 2018 Ertürk KaratekinRoyalcert Teknik Direktör/Muayene Hizmetleri Yazdır

4 Mayıs 2018 tarihli ve 30411 sayılı Resmi Gazete ile hayatımıza giren ‘’Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği” üretimden montaja, montajdan bakıma, bakımdan periyodik kontrole kadar sektörün her noktasında çalışan paydaşları ilgilendiren maddeleri güncelleyerek konuya yeni bir yaklaşım getirmiştir.

Ayrıca bu yönetmelik, 29/6/2016 tarihli ve 29757 sayılı Resmî Gazete’ de yayınlanan Asansör Yönetmeliği (2014/33/AB) kapsamında piyasaya arz edilen ve Asansör Yönetmeliği (2014/33/AB)’nin yürürlüğe girmesinden önce monte edilmiş olan ve halen faal durumda bulunan asansörlerin periyodik kontrolleri ile asansörlerin periyodik kontrolünü yapmak üzere Bakanlık tarafından yetkilendirilen A tipi muayene kuruluşlarına ilişkin usul ve esasları da kapsamaktadır.

Öncelikle “periyodik kontrol nedir?” tanımından başlamakta fayda var.

Periyodik kontrol; asansörün güvenli kullanımı ve işletme yönünden uygun çalışıp çalışmadığına dair yaptırılacak olan muayeneyi tanımlamaktadır.

Takip kontrolü ise; asansör periyodik kontrolünde tespit edilen uygunsuzlukların giderilip giderilmediğine dair A tipi muayene kuruluşu tarafından yapılan gözetim faaliyetini tanımlamaktadır.

Periyodik kontrol yaptırma sorumluluğu yönetmeliğin 8. maddesinde; “Binada/yapıda sürekli olarak kullanılan asansörün periyodik kontrolü, yılda en az bir defa, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yetkilendirilen ve ilgili idare ile protokol imzalayan A tipi muayene kuruluşuna yaptırılır. İlk periyodik kontrolün yaptırılmasına ve ücretinin ödenmesine dair sorumluluk, asansör yaptırıcısındadır”. ‘’Periyodik kontrolün yaptırılmasına dair yükümlülük ilgili idare ve bina sorumlusuna aittir‘’ hükümleri ile tekrar vurgulanmıştır.

Asansör periyodik kontrollerinde bir sonraki kontrol tarihinin belirlenmesi konusunda önceki yıllarda bir polemik yaşanırken, 4 Mayıs 2018 tarihinde yayınlanan yeni yönetmeliğin 8'inci maddesinin 3'üncü fıkrasında "Bir sonraki periyodik kontrol tarihinin belirlenmesinde söz konusu takvim yılı içerisinde gerçekleştirilen periyodik kontrol tarihi esas alınır.’’ hükmü ile bu polemik ortadan kalkmış bulunmaktadır. Bu durumda, bir sonraki periyodik kontrol tarihinin hesaplanmasında takip kontrol tarihinin öneminin olmadığı açıklığa kavuşmuştur.

Sahada en çok sorun yaşanan ve paydaşların görüş ayrılığına son verecek konulardan biri olan fren testi, ilgili yönetmelikte 9. maddenin 10. fıkrasında; ‘’Tescil öncesi ilk periyodik kontrol ilgili uyumlaştırılmış standartında veya buna karşılık gelen uyumlaştırılmış Türk standardında yer alan, asansörün hizmete alınmadan önce muayene ve deneyler bölümünde öngörülen yükte ve hızda gerçekleştirilir. Bu aşamada kullanılacak olan yük, asansör monte eden tarafından temin edilir.’’ hükmü ile sektörde ray üreticisi, fren üreticisi, regülatör üreticisi, karkas üreticisi gibi konunun tüm muhatapları müdahil edilmiştir. Her ne kadar standart gereği her asansörde bu testler piyasaya arz edilmeden önce yapılması zorunlu olsa da konunun, bakanlığın bu konudaki talimatıyla tescil öncesi Muayene kuruluşları tarafından piyasaya arz edilen her bir asansör için teyidi, sektör kalitesini uzun dönemde pozitif yönde etkileyeceği aşikârdır.

Bu maddenin diğer bir yansıması da onaylı kuruluş/belgelendirme firmalarına yöneliktir ki bu durum yönetmeliğin 33. maddesi 3. fıkrası; ‘’Asansör Yönetmeliği (2014/33/AB) kapsamında söz konusu asansörün son kontrolü, birim doğrulama veya son muayene gibi uygunluk değerlendirme yöntemlerinden biriyle onaylanmış kuruluş tarafından yapılmış ise tescil öncesi ilk periyodik kontrol yüksüz ve düşük hızda yapılır.’’ hükmü ile açıklanmıştır. Dolayısıyla onaylanmış kuruluşlardan alınan bu modül tipleri ile birlikte fren testinin yüksüz ve düşük hızda yapılması ile sürecin hızlandırılmasının da önü açılmıştır.

İlgili idare sınırlarındaki asansörlerin belirlenmesine yönelik yönetmeliğin 32. maddesi 1. fıkrası; ‘’A tipi muayene kuruluşu, protokol imzaladığı ilgili idarenin sınırları dâhilinde tarama yaparak asansörlerin adresleri ile sayısını belirler ve ilgili idare ile paylaşır” hükmüne ek olarak yönetmeliğin 9. maddesi 15. fıkrası; ‘’Asansör monte eden veya onun yetkili servisi, binalarda/yapılarda aylık bakımını yaptığı asansörlerin kimlik numaralarını ve adreslerini içeren bilgileri elektronik olarak liste halinde her yıl Ocak ayı sonuna kadar ilgili idareye iletir. İlgili idare, bu bilgileri periyodik kontrol için protokol imzaladığı A tipi muayene kuruluşu ile paylaşır.’’ hükmü ile bakım yapan firmalarının katkısı ve rolü zorunlu hale getirilerek periyodik kontrolü yapılmayan güvenlik riski içeren asansör kalmaması hedeflenmektedir.

Periyodik kontrol sonucunda asansörlere iliştirilen bilgi etiketlerinin düzeltme sürelerinde de değişiklikler yapılarak, ‘’Kırmızı renkli bilgi etiketi iliştirilen ve güvensiz olarak tanımlanan asansörün kullanımına bina sorumlusu tarafından izin verilmez. Bu asansörün en fazla altmış gün içerisinde güvenli hale getirilmesi bina sorumlusunca sağlanır’’ ve ‘’Sarı renkli bilgi etiketi iliştirilmiş olan asansördeki uygunsuzlukların en fazla yüz yirmi gün içerisinde giderilmesi bina sorumlusunca sağlanır’’ hükümleri ile yönetmeliğin 11. maddesi 6. ve 8. fıkralarında asansörün güvenli hale getirilme süreleri yeniden düzenlenmiştir. Bunun yanında yine 11. maddenin 9. fıkrasında; ‘’Mühür bozma tutanağı bir defaya mahsus düzenlenir ve bu tutanakta öngörülen düzeltme süresi kırk beş iş gününden fazla olamaz‘’ hükmü ile de ilgili idarenin mühür bozma işlemi sırasında uygulayacağı süre ve mühür bozma süreci düzenlenmiştir.

Yönetmeliğin sahayı rahatlatacak konularından bir tanesi de 16. maddenin 10. ve 11. fıkraları olarak karşımıza çıkmaktadır. Şöyle ki; “ 15/8/2004 tarihinden önce monte edilen asansörde beyan yükü ve/veya beyan hızı ve/veya seyir mesafesinde değişiklik yapılması halinde, bu asansörün periyodik kontrolünde TS EN 81-80 standartı gereklilikleri A tipi muayene kuruluşunca aranır’’ ve 15/8/2004 ile 1/9/2017 tarihleri arasında piyasaya arz edilen asansörde beyan yükü ve/veya beyan hızı ve/veya seyir mesafesinde değişiklik yapılması halinde, bu asansörün periyodik kontrolünde piyasaya arz edildiği tarihte yürürlükte bulunan uyumlaştırılmış standart gereklilikleri A tipi muayene kuruluşunca aranır.’’ hükümleri ile asansörün trafiğini etkileyecek ana karakteristiğinde yapılan değişikliklerde asansör yürürlükte olan son standarta göre değil, piyasaya arz edildiği tarihte yürürlükte bulunan standarta tabi olacağı açıklığa kavuşturularak sektörün önü açılmıştır.

Yeni yönetmelikte değişikliğe uğrayan diğer bir durum olan muayene elemanının bir tam günde kaç denetim yapabileceği konusunda ise daha önce periyodik ve takip kontrolü diye ayrılan sınıflamaya tescil öncesi ilk kontrol de eklenerek, muayene elemanının bir tam gün içinde en fazla 5 periyodik ya da en fazla 10 takip ya da en fazla 2 tescil öncesi ilk kontrol yapabileceğine değinilmiştir. Asansörlerin aynı mahallede olması durumunda ise 3 tescil öncesi ilk kontrol yapılmasına izin verilmiştir. Tescil öncesi ilk periyodik kontrol ücreti ise asansör yaptırıcısı tarafından A tipi muayene kuruluşuna ödenmesi en uygun çözüm olarak takdir edilmiştir.

Ülkemizdeki güvenli asansör sayılarının her geçen gün artabilmesi için tüm paydaşların donanımlı ve eksiksiz ilerlemesi gerektiğini gösteren bu yönetmeliğin hazırlanması ve uygulaması aşamalarında emeği geçen herkese teşekkürü borç bilir ve sektörü pozitif yönde yönlendirdiğine inandığımı tekrar vurgulamak isterim.

Biz de Royalcert olarak Türkiye genelinde faaliyetlerimizi mevzuata uygun, en etkili bir biçimde sürdürerek bu sektöre katkı vermenin gururuyla tüm paydaşlara selam ve saygılarımı sunar başarılar dilerim.