Yeşil Etiketli Asansör Güvenli mi?

Yayın TarihiMart-Nisan, 2018 Süleyman Özcan - Türkiye Liftinstituut B.V., Bölge Müdürü Yazdır

Merhaba sevgili okurlarım, 2017 yılının sona ermesi ile birlikte, sektörümüz ile ilgili yıllık istatistikler yayınlanmaya başladı. Söz konusu veriler içerisinden en çok üzerinde durulan ve bugünlerde çeşitli medya organlarında açıklamalar yapılan bilgi ise kırmızı etiketli asansörlerin sayısının ne kadar çok olduğu, toplam kontrol edilen asansörler içerisinde ne kadar yüksek bir yüzde teşkil ettiği, kırmızı etiketli asansörlerin ne kadar güvensiz olduğu, kullanılmaması gerektiği, alınması gereken önlemler ve konunun ne kadar ciddi olduğu şeklinde. Tüm bu hususlara dikkat çekmek için çaba gösteren dostlarımıza teşekkür ederim.

Evet, kırmızı etiketli bir asansör güvenli değil ve kesinlikle kullanılmamalı. Bu durumdaki bir asansör için gerekli düzeltmelerin hemen yapılması şart. Peki, yeşil etiketli bir asansör güvenli mi? Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, çok detaylı bir kontrol listesi ile asansörlerin ilk kontrolle periyodik kontrole tabi tutulmasını istiyor. Kullanılan kontrol listesi, nerede ise asansör son kontrol formu kadar detaylı. Aslında, ülkemizde birçok asansör montaj firmasının Modül H yetkisi var ve bu doğrultuda asansörlerini ilgili harmonize standartlara göre kontrol etmeli ve eksiksiz piyasaya arz etmeli. Hal böyle iken bakanlığımızın oldukça detaylı bir form ile periyodik kontrol yapılmasını istemesi düşündürücü. Acaba neden bir asansör piyasaya arz edilmeden önce en az iki kez çok detaylı şekilde kontrol ediliyor? Aslında bu sorunun cevabını herkes biliyor, ancak, dikkatinizi çekmek istediğim mesele bu değil.

Evet, bakanlık uhdesinde çok detaylı, özenle hazırlanmış asansör periyodik kontrol formlarımız var. Daha önce söylediğimiz gibi, o kadar detaylı ki, asansör kuyusu içerisindeki bir etek sacının eğiminin kaç derece olması gerektiği, eğimin yataydaki izdüşümünün ne olması gerektiği bile sorgulanıyor. Harika!

Peki yeşil etiketli bir asansörde aşağıdaki kazaların olması mümkün mü?

  • Kabinde insanlar varken güvenlik tertibatı denilen frenin çalışmaması ve asansörün tampona çarparak durması.
  • Kabinin çarptığı tamponun doğru çalışmaması.
  • Normal kapasitesinden fazla yüklü bir asansörde aşırı yük cihazının çalışmaması ve asansörün hareket etmesi.
  • Asansör katta değil iken, bir sedyenin kat kapısına çarpıp üzerindeki hasta ile birlikte asansör kuyusuna düşmesi.
  • Yangın anında kattaki dumanın tümüyle kuyuya dolması. Bu örnekler arttırılabilir.

Hepsi çok normal. Neden mi? Çünkü yukarıda saydığımız kazalara karşı gerekli kontroller yapılmıyor. Neden mi? Çünkü bakanlığın yayınladığı kontrol listesinde yok. Yangına dayanım ile ilgili bir kontrol var: Kontrol formu gereği, kontrol mühendisi kat kapısı üzerinde yangına dayanıma dair bir etiketin varlığını kontrol ediyor. Geçenlerde, asansör periyodik kontrolü yapan birkaç meslektaşımız ile görüşme ve EN 81-20 standardı ile birlikte gelen yenilikleri konuşma imkanı buldum. Hiçbirinin kat kapılarının dayanımı ile ilgili yeni şartlardan, sarkaç deneyinden haberi yoktu. Çünkü, konu kontrol formunda yok.

Buradan haykırmak istiyorum: Yeşil etiketli asansörler güvenli de-ğil-dir! Bu durumun sebebi de kullanılan kontrol formudur. Yeşil etiketli bir asansörde, fren testi yapılmıyor, aşırı yük testi yapılmıyor, tampon testi yapılmıyor, kat kapısının sarkaç deneyine tabi tutulup tutulmadığı kontrol edilmiyor, yangına dayanım hakkında sadece bir etiketin varlığına bakılıyor.

Kontrol formu ile ilgili itirazlarımızı ticari nedenlerle yaptığımızı söyleyip koltuğuna çekilen dostlarımıza sormak istiyorum: Yeşil etiketli bir asansör, içinde insanlar varken freni tutmadığı için kuyu dibine düşerse, o akşam nasıl başınızı yastığa koyup rahat rahat uyuyacaksınız?

Sağlıklı ve güvenli günler dilerim.