Kontrol, Bakım, Kaza

Yayın TarihiOcak-Şubat, 2018 Süleyman Özcan - Türkiye Liftinstituut B.V., Bölge Müdürü Yazdır

Merhaba Değerli Okurlarım, Hepimiz her gün işe giderken, okula giderken, eve dönerken, alışveriş yaparken, ulaşım amacı ile otomobil, otobüs, metro kullandığımız gibi asansör ve yürüyen merdivenleri de kullanıyoruz. Bu nedenle asansör ve yürüyen merdivenler de artık günlük hayatımızın bir parçası haline gelen ulaşım araçları içerisinde yer alıyor.

Gündelik hayatımızda nasıl ki yollarda yoğun trafik ile karşılaşıyorsak, aynı şekilde bina içinde de artık dakikalarca asansör bekliyoruz veya asansörde bekliyoruz. Asansör bizi gideceğimiz kata götürmeden defalarca başka katlarda duruyor, biz aşağı inmek için beklerken, yukarı çıkan asansör her katta duruyor v.s. Yanlış ve taraflı trafik analizleri ile işgüzar yatırımcı ve inşaat firmalarının birkaç metre kare daha fazla satmak için olması gereken trafik analizlerine uymaması bu sonuçları doğuruyor maalesef.

Ancak, bu yazımda dikkatlerinize sunmak istediğim konu başka bir süreç: son kontrol, periyodik kontrol, bakım ve son günlerde artan asansör kazaları. Asansör firması, montajı tamamlayınca, son kontrol yapıyor, her şey mevzuata uygun ise asansörü kullanıma açıyor, muayene kuruluşu asansörü kontrol ediyor ve nihayetinde uygunsa kabine uygunluk etiketi yapıştırıyor. Sonra her ay bakım firması asansöre periyodik bakım yapıyor. Harika! Kullandığımız asansörün güvenli olması için her şey düşünülmüş ve uygulanıyor değil mi? Peki, o zaman neden bu kadar asansör kazası oluyor? Bir anne, bebeği ile asansöre binecek iken, asansör kapıları açık halde harekete başlıyor, bebek asansör kuyusuna düşüp ölüyor. Başka bir asansörde iki yolcu kabin içerisinde yukarı giderken, asansör en üst katta durmuyor, kuyu tavanına çarpıyor, yolcular yaralanıyor. Başka bir anne ise bebeğini doğurmuş, ameliyathaneden çıkarılıp odasına götürülecek; anne sedye ile asansöre bindirilirken asansör yine kapıları açık hareket ediyor, kadıncağız bebeğini bir kez bile emziremeden kabin ile kat arasına sıkışıp ölüyor. Meydana gelen bu kadar kaza, bir şeylerin veya bazı şeylerin doğru yapılmadığını, uygulanmadığını gösteriyor. Teknisyen, güvenlik devresini köprülemeseydi, kaza olmazdı demek belki doğru ama yeterli değil. Bence kararı vermeden önce, aşağıdaki soruların cevaplarını vermemiz gerekiyor:

  1. Büyüğünden küçüğüne ülkemizde faaliyet gösteren asansör montaj fimalarından kaç tanesi asansörlerini kullanıma açmadan önce “ya zaten bina, kuyu uygun değil”, “tam uygun asansörü kaç kişi yapıyor ki zaten”, “diğer asansör firmaları kontrol ediyor mu sanki”, “biz bunları yaparsak rekabet edemeyiz” gibi cümleleri kurmadan, bahanelere sarılmadan, güncel, anlaşılır ve doğru bir kontrol listesi eşliğinde gerekli kontrolleri yapıp, “evet, montajını yaptığım asansör, yönetmelik ve standartların tüm şartlarına uygundur” diyebiliyor?
  2. Asansör muayene firmalarımız, denetim kuruluşlarımız, denetçilerimiz “bu paralara bu iş bu kadar yapılır”, “bu bedellere ancak tecrübesi az mühendis çalıştırabiliriz”, “tüm kontrolleri biz nasıl yapacağız” demeden, doğru ve güncel bir kontrol formu eşliğinde asansörleri kontrol edip, kimseden çekinmeden sonuçları yayınlayıp, gerekiyorsa asansörü kapattırabiliyor mu? Asansörü kapatabilme yetkisi var mı?
  3. İlgili otoritelerimiz, “yeni mevzuata sektör hazır değil” demeden yeni uygulanmaya başlayan standartların, yeni şartlarını kontrol listelerine uygulanabilir şekilde ekleyip, “muayene sırasında kapının sarkaç deneyine uygun olduğunu nasıl kontrol ettireceğiz ki?”, “asansörü nasıl kapatırız?” demiyor ve yönetmeliği, standardı uyguluyor, uygulatıyor. Değil mi?
  4. Bakım firması, “bu fiyata sadece bakarız”, “bakım için süre yetmiyor”, “başka türlü ayakta kalamayız”, v.s. demeden her ay gelip, tüm komponentlerin bakım ve ayarlarını yapıp asansörü güvenli şekilde kullanması için kullanıcıya bırakıyor mu? Arıza çağrısı geldiğinde, gidip, güvenlik devresini köprüleyip asansör devreye vermiyor değil mi?
  5. Ben burada aklıma gelenleri yazdım, eminim daha sorulması gereken birçok soru var. Örneğin montaj süreçleri ve bu süreçlerde yaşananlar. Sahaya gelen komponentlerin mevzuata uygunluğu vs…

    Yaşadığımız olumsuzlukların sona ermesi, asansörlerin ve yürüyen merdivenlerin güvenli hale gelmesi, kazaların önlenmesi çok kolay aslında. Hepimiz, sorumluluklarımızı, yükümlülüklerimizi tam ve eksiksiz yerine getirdiğimizde, mesele çözülmüş olacaktır. Tıpkı sosyal yaşamımızdaki sorunları ortadan kaldırmak için yapmamız gerektiği gibi. Bunu başarmak mümkün mü bilemem, ancak ümidimi kaybetmek istemem. Geçmişte atalarımız, dünyanın imrendiği bir medeniyet kurmuş, insanlığa örnek olmuş. Aradan yüzyıllar geçmiş, çok şey değişmiş, ama neden olmasın. Belki yine, yönetici, kamu, iş adamı, mühendis, teknisyen hepimiz üzerimize düşenleri yapar, asansör kazalarının meydana gelmesini önler, Avrupa’da rekoru kimselere kaptırmadığımız bu konuda, artık insanlarımızın hayatını karartmayız.

    Sağlıklı ve güvenli kalın. 🌐