İSG Politikamızın Meyvelerini Almaya Başladık

Yayın Tarihi 1 Eylül 2016 Ergin Aktaş - Löher A.Ş. Genel Müdürü Yazdır

Ergin Aktaş, Löher’in yasal mevzuata göre aldığı İSG önlemlerini ve politikalarını özetleyerek bu politikaların sonuçlarını görmeye başladıklarını belirttiği aşağıdaki yazısında, MYK konusuna da değindi.

1967 yılında kurulan işletmemiz, asansör ve yürüyen merdiven/bant sektöründe üretim, montaj ve bakımları yapmaktadır. 5000 m² alana kurulu A.O.S.B Çiğli fabrikamızda asansör üretimi, 20.000 m² alana kurulu Menemen Serbest Bölgesinde de yürüyen merdiven üretimi gerçekleştirmekteyiz. Buna bağlı olarak da Ankara ve İstanbul’da Bölge Müdürlüklerimiz bulunmaktadır. Toplam personel sayımız 250’ye yakındır.

Asansör ve yürüyen merdiven üretimi, montajı ve bakım prosesleri, tamamen firmamız bünyesinde, kendi personelimizle gerçekleştirilmektedir. İşletmemizin belirlediği ve uyguladığı İSG politikası, yasal mevzuatlar ve ileride kurulabilecek yönetim sistemine uygunluğu için sürekli gözden geçirilmektedir.

Türkiye gibi yüzünü Avrupa’ya dönmüş bir ülkenin 6331 sayılı kanuna ihtiyacı açıktı, çıkması ve uygulanması Türkiye için bir şanstır. İşveren ve işçi temsilcileri bu kanunun uygulanması ve olumlu etkileri konusunda hemfikirdirler. 6331 sayılı kanundan önce 1970’lerde çıkarılan iş güvenliği iş tüzüğünün, hem teknolojinin ilerlemesi anlamında isteklerin yetersiz kalması hem de yaptırım gücü anlamında etkisiz kaldığı aşikârdır. Böyle ciddi bir konunun yönetmelik bazında ele alınmasının yanlışlığı defalarca yaşanarak görülmüştür.

Löher olarak İSG konusunda 6331 sayılı kanundan önce, 50 ve üzeri personel çalıştırdığı için 2003 yılında yayınlanarak yürürlüğe giren 4857 sayılı iş kanunun İSG ile ilgili maddeleri gereği zaten çalışmalarını ve uygulamalarını yapmaktaydık. Bunlara kısaca değinirsek; çalışanların sağlıklı gözetimlerini yapmak, İSG kurulu oluşturmak ve belirli periyodlarda toplanmalarını sağlamak, alınan kararları uygulamak, risk değerlendirmesi yapmak, makine ve teçhizatın periyodik kontrollerini yapmak, ortam ölçümlerini yapmak, çalışanların temel İSG eğitimleri vb. idi ve bunları yerine getirmekteydik. 2009 yılında yayımlanan ağır ve tehlikeli işler yönetmeliğine göre de Türkiye’de İSG uygulamaları biraz daha ete ve kemiğe bürünmüştür. Özellikle nelerin ve hangi faktörlerin ağır ve tehlikeli işler olduğu daha anlaşılır hale gelmiştir. Bu yönetmeliğin en önemli özelliği, ağır ve tehlikeli işlerde çalışacak personelin 40 saatlik bir eğitimden geçirilmesiydi. İşletme olarak bu yıldan sonra bu konuda Yetkin ve Akreditesi olan eğitim kurumları ile iş birliği yaparak bu yönetmelik kapsamındaki tüm personelin eğitim alınması sağlanmıştır. Tabii ki bize göre de 40 saatlik eğitim ile iş güvenliğinin sağlanma olasılığı çok azdı. 6331 sayılı kanunun getirdiği en önemli özellik, olası risklerin tespit edilmesi ve bu risklere karşı personelin hem görsel hem de duyusal olarak algısının arttırılmaya çalışılmasıdır. Yazılı talimatlar ve eğitimlerle personelin farkındalığı artırılmaktadır.

6331 sayılı kanunun diğer bir önemi de çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunun göz önünde bulundurulma zorunluluğudur. İşletmemiz bu yasadan önce faktörel anlamda riskleri bildiği için iki personelini 2011 yılı sonunda insan kaynakları uzmanlığı eğitimine göndermiştir. Burada amaç, yasalar, mevzuatlar ve işletme politikasına göre işi doğru tanımlayıp o işe uygun personel alımıdır. Personel alımında analitik düşünebilen, çevreye ve işine saygılı, verileni hemen anlayarak pratiğe dökebilen bir çalışan profili oluşturmak için adımlar atılmış ve halen de bu politika düzenli bir şekilde uygulanmaktadır.

Tehlike sınıflarının belirlenmesi, buna uygun önlem ve uygulamaların geliştirilmesi de 6331 sayılı kanunun çok olumlu bir yönüdür. İşletmemizde asansör ve yürüyen merdiven üretimi, montajı ve bakımı, 3 ayrı NACE koduna göre değerlendirmektedir. NACE kodlarına göre belirlediğimiz işlerimizin risk analizleri tek tek alınmaktadır. İSG kurullarında yer alan üyelerin öneri ve görüşleri ile sahadaki uygulamalar göz önüne alınarak önlemler alınmaktadır. Özellikle işletme olarak en çok önem verdiğimiz ve risklerin en çok bulunduğu kısım, montaj ve bakım proseslerimizdir. Bu proseslerde özellikle çalışılan sahasının yüksekte çalıştırmayı gerektirmesi, personelin yetkili personelin kontrolünde sürekli bulunmaması vb. etmenler, yapılan işin önemini daha da arttırmaktadır. Yüksekte çalışma konusunda yetkili personel saha denetimlerini sık sık gerçekleştirmekte, tespit edilen uygunsuzluklar gerekli kanallar aracılığıyla giderilmeye çalışılmaktadır. Uygun güvenlik ekipmanı ve kişisel koruyucu donanımları temin edilecek tutanağı ile teslim edilmektedir.

Yukarıda kısaca işletmemizin yasal mevzuata göre aldığı önlemler ve politikaları özetlemeye çalıştık. Bu politikaların meyvelerini de yemeye başladık. 2010 ile 2016 yılları arasında İSG konusunda personele toplam 6.000 saatin üzerinde eğitim verdik. Personelin bu denli bilinçlenmesi, tabii ki iş kazalarını göze çarpan bir şekilde azalttı.

MYK Belgesi ve İSG

Bir diğer konu da asansör sektöründe montaj ve bakım işi yapacak kalifiyeli personelin istihdamına ilişkindir. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının 24 Haziran 2015 tarihinde yayımlamış olduğu Asansör İşletme Bakım ve Periyodik Kontrol Yönetmeliği ve yine 24 Mart 2016 tarihinde Mesleki Yeterlilik Kurumunun yayımladığı 48 meslek dalı içerisinde, asansör bakım onarımcısı ve asansör montajcısı yer almaktadır.

Asansör İşletme Bakım ve Periyodik Kontrol Yönetmeliği tamamen sektörün öncüleri tarafından olumlu karşılanmıştır. Türkiye’de asansör ve yürüyen merdiven üretim, montaj ve bakımı yapan firma sayısı 4.500’ü bulmaktadır. AB ülkelerinin toplamında bu sayı sadece 700’dür. Yani Türkiye’de isteyen rahatça bu işi yapabilmektedir. Bakanlığın iş kazalarını göz önüne alarak yayımladığı Asansör İşletme Bakım ve Periyodik Kontrol Yönetmeliği olumlu yönler içermektedir. Türkiye’deki 4.500’ün üzerinde, özellikle bakım yapan firmalara mühendis çalıştırma yükümlülüğü getirilmiş yine montaj ve bakım yapan personelin de Mesleki Yeterlilik Kurumunun bahsedilen MYK belgesi alma zorunluluğu getirilmiştir. Konuyu kısaca açarsak, İSG anlamında aşağıdaki noktalarda önem arz etmektedir:

6331 sayılı İSG Kanunun 17/3 maddesi gereğince “Mesleki Yeterlilik Belgesi olmayan Personel çalıştırılamaz” ilkesine göre 24 Mart 2016 tarihinde; Mesleki Yeterlilik Kurumunun yayımladığı ve yürürlüğe girerek 1 yıl süre verdiği “Asansör Bakım Onarımcısı ile Asansör Montajcısı” (Seviye 3 – İlkokul, ortaokul ve ilköğretim okulu mezunu) (Seviye 4- Lise ve meslek lisesi mezunu) Ulusal meslek standardı yayımlamıştır.

Buna göre Madde 3/(2) – “5.6.1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa göre Ustalık Belgesi almış olanlar ile Milli Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki ve teknik eğitim okullarından ve üniversitelerin mesleki ve teknik eğitim veren okul ve bölümlerinden mezun olup, diplomalarında ve ustalık belgelerinde belirtilen bölüm, alan ve dallarda çalışanlar için belge şartı aranmaz.”

Buna paralel olarak 24 Haziran 2015 tarihinde Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının yayımlamış olduğu Asansör İşletme, Bakım ve Periyodik Kontrol Yönetmeliği’nin 14/4 (c) maddesinde;

Buna paralel olarak 24 Haziran 2015 tarihinde Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının yayımlamış olduğu Asansör İşletme, Bakım ve Periyodik Kontrol Yönetmeliği’nin 14/4 (c) maddesinde;

Bu madde, yukarıdaki maddelere göre tamamen tezatlık içermektedir. Asansör Bakım Yönetmeliğine göre Kalfalık Belgesi geçerli iken (ve birçok personelimizde bu belge mevcut) Ulusal Meslek Standardına göre ise saf dışı bırakılmıştır. Mesleki yeterlilik için Milli Eğitim Bakanlığı, Bilim Sanayi Teknoloji Bakanlığı, Mesleki Yeterlilik Kurumu ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı aralarında anlaşamamaktadır. Denetim yetkisi Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığındadır. İşyeri teftişi sırasında hangi yönetmelik esas alınacaktır? İşletmeler de zor durumda bırakılmaktadır. Sivil toplum kuruluşları Mesleki Eğitim konusunda etkisiz kalmış ve dertlerini tam olarak anlatmamış ya da anlatamamışlardır.

Kanun maddelerinin uygulanabilmesi için TÜRKAK tarafından akredite olmuş eğitim kurumları yetkilendirilmiştir. Bugüne kadar çıkarılmış olan 48 meslek dalında 50’ye yakın firma akredite olmuştur. Bizi ilgilendiren Asansör Bakım Onarımcısı ile Asansör Montajcısı için İzmir’de 1 (EBSO), İstanbul’da 1 ve Ankara’da 2 firma bulunmaktadır.

Asansör Montajcısı için şu an akredite olan kuruluşlar henüz eğitim aşamasına gelmemişler, planlama yapmaktadırlar. Asansör Bakım Onarımcısı için personel başına 835 TL sınav ücreti alınacaktır. Bu ücret İşsizlik Sigorta Fonundan devlet tarafından karşılanacaktır. 3 sınav hakkı tanınacak ve 3 sınav sonucu başarısız olan personelin sınav ücreti işletme tarafından ödenecektir. Bu sınav işletmenin belirlediği yerde uygulamalı olarak gerçekleştirilecektir. MYK Belgesi alacak personel için işletmede sigortalı olmasından başka hiçbir ön koşul bulunmamaktadır. Hatta okur yazar olmasa bile sınava bir okutman eşliğinde girebilecektir.

LÖHER A.Ş. İş Sağlığı ve Güvenliği Politikası

LÖHER A.Ş. olarak benimsemiş olduğumuz İş Sağlığı ve Güvenliği Politikası, insana ve içinde yaşadığı çevreye duyulan saygıya dayanmaktadır. Löher’in faaliyet gösterdiği her alanda İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) birinci öncelik olup, "sağlığını koru, işini koru" sloganı ile bu anlayışını ifade eder. Güvenli ve sağlıklı bir çalışma ortamı temin etmek üzere, herkes kendi yetki sınırları içinde gerekeni yapmakla yükümlüdür. En önemli hedeflerimizden biri de, tüm çalışanlarımızı ve içinde bulunduğumuz çevreyi işkolumuzun olası risklerine karşı korumaktır. Bu doğrultuda;

  • İşyeri ve eklentilerinde; çalışanların, alt yüklenicilerin, ziyaretçilerin ve işyeri dışında çalışan şirket personelimizin sağlık ve güvenliklerini temin etmek için, yürürlükte bulunan İSG mevzuatlarına ve İSG ile ilgili diğer gerekliliklere uygun olarak her türlü tedbiri almayı, araç gereç ve Kişisel Koruyucu Ekipmanları bulundurmayı, gereğinde kullanılmasını sağlamayı,
  • İşyeri ve eklentilerinde iş kazası ve meslek hastalığı doğurabilecek emniyetsiz durum ve hareketleri, olası kaza risklerini, etkin bir risk değerlendirmesi yaparak önceden tespit etmeyi ve ortadan kaldırmayı,
  • İşyerinde iş kazası ve meslek hastalığına sebep olabilecek riskleri tespit edip, her seviyedeki çalışanların, ziyaretçilerin, alt yüklenicilerin sağlık, güvenlik ve sosyal refahlarını temin etmeyi, kendilerine ve ailelerine ait ileride doğabilecek her türlü maddi ve manevi kayıpları azaltmayı,
  • Çalışanlarımızı İSG alanında eğitmeyi ve iyi bir İSG bilincine erişmelerini sağlamayı,
  • İşyerinde hizmet veren alt yüklenici ve ziyaretçilerin de LÖHER A.Ş.’nin koymuş olduğu İSG ile ilgili kurallara uymalarını sağlamayı,
  • LÖHER A.Ş.’yi İSG uygulamaları açısından, bağlı bulunulan kurumlar, sanayi odaları ve dernekler nezdinde örnek bir şirket haline getirmeyi,
  • Endüstriyel dünyanın gelişimini göz önüne alarak, gelecekte karşılaşılabilecek olası durumları bugünden tahmin etmeyi, sürekli gelişmeyi ve durumumuzu gözden geçirmeyi,
  • Bu doğrultuda kurulacak ve ya yürütülmekte olan İSG Yönetim Sistemimizin sürekliliğini sağlamayı İSG politikamız olarak taahhüt ederiz.